Remont w zabytkowej kamienicy – ochrona konserwatorska

Piękne kamienice w ścisłych centrach miast zachwycają klasycznymi fasadami i rzadko spotykanym już dzisiaj podejściem do detalu. Pomimo wielu rewitalizacji, nadal mamy długą listę budynków, które czekają na zainteresowanie i przywrócenie ich do dawnej świetności. Planując remont w kamienicy, bez względu na to czy dotyczy on całego budynku, czy tylko jednego mieszkania, należy zweryfikować, czy i jakim formom ochrony konserwatorskiej budynek podlega, a tym samym jak wyglądają obostrzenia czy też zalecenia jakie należy wziąć pod uwagę przy potencjalnym remoncie. Wiele osób obawia się utrudnień związanych z ochroną konserwatorską – skomplikowanych uzgodnień i szeregu obostrzeń, które skutecznie przekreślą plany. Z naszych doświadczeń jednak wynika, że konserwatora nie należy się obawiać – wystarczy trochę wiedzy na ten temat i znacznie łatwiej przyjdzie nam podejmowanie odpowiednich decyzji.

Gminna Ewidencja Zabytków

Wojewódzka i gminna ewidencja zabytków prowadzi odpowiednio wojewódzki konserwator zabytków i wójt, burmistrz lub prezydent miasta. Wpis do ewidencji nie stanowi podstawy prawnej do ochrony konserwatorskiej – tu należy odwołać się do zapisów w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy lub decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Wpis wiąże się z koniecznością uzgodnienia z konserwatorem wszelkich działań objętych pozwoleniem na budowę  (zgodnie z Ustawą Prawo Budowlane).  Wcześniej jednak warto wystąpić z wnioskiem do konserwatora o zalecenia, co pozwoli uniknąć niepotrzebnych komplikacji na dalszym etapie działań.

    Wpis do rejestru zabytków

Wpis do rejestru zabytków jest znacznie bardziej rygorystyczną formą ochrony. Do rejestru może być wpisany sam budynek lub też obszar, na którym się on znajduje. W obu przypadkach już sam remont obliguje nas do uzyskania pozwolenia właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków. W przypadku, gdy sam budynek widnieje w rejestrze, jesteśmy zobligowani uzyskać pozwolenie na budowę, a kiedy planujemy remont budynku znajdującego się w obszarze wpisanym do rejestru wystarczy nam zgłoszenie.

Zgody konserwatora zabytków będą zwykle wymagały działania polegające m.in.  na:

• wymianie okien i drzwi,
• remoncie elewacji,
• remoncie balkonów,
• remoncie dachu,
• wymianie instalacji hydraulicznej i elektrycznej.

Elementy, które zwykle będą podlegały ochronie to m.in.:

• klamki drzwi,
• posadzka
• piece kaflowe,
• balustrady,
• klatki schodowe,
• sztukateria,
• stolarka okienna i drzwiowa.

W przypadku remontu w zakresie budynku wpisanego do rejestru zabytków warto również wcześniej wystąpić o zalecenia konserwatorskie. Dzięki zaleceniom wiemy nie tylko które elementy będą podlegały szczególnej ochronie, ale też jakich materiałów będziemy zobowiązani użyć w trakcie prac. Z pewnością zaoszczędzi nam to komplikacji na etapie wniosku o pozwolenie konserwatorskie, a co za tym idzie – usprawni cały proces.

Zabytkowe budynki wymagają od nas więcej zaangażowania niż te niepodlegające ochronie. Nie warto się jednak zniechęcać. Celem konserwatora nie jest z pewnością utrudnianie nam pracy. Jeśli podejmiemy z nim rozmowy i podkreślimy, że chcemy podejść do remontu z szacunkiem dla architektury okaże się, że i jemu zależy na tym, aby pomóc, a nie utrudnić nasze działania.


Jeśli temat nadal trochę przeraża, sugerujemy skorzystać z pomocy architekta:)